Regenwater als een mogelijke bron voor drinkwater – mogelijkheden en risico’s 

Het RIVM heeft in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een literatuurstudie uitgevoerd of regenwater een geschikte bron voor drinkwater kan zijn (RIVM rapport 2020-0185) 

Kleinschalige initiatieven om regenwater op te vangen en te gebruiken als bron voor drinkwater zijn opgestart op particuliere proeflocaties in Amsterdam en in Zuid-Limburg in samenwerking met het drinkwaterbedrijf. In Nederland wordt drinkwater gemaakt uit de bronnen grondwater (twee-derde) en oppervlaktewater (een-derde). De aanleiding voor deze projecten zijn duurzaamheid, het zijn van zelfvoorzienend en/of circulaire economie (het sluiten van de waterkringloop).  

Er wordt on

derscheid gemaakt in hemelwater en opgevangen regenwater. Met hemelwater wordt bedoeld neerslag dat direct uit de lucht wordt opgevangen ofwel neerslag dat zonder tussenkomst van verhard oppervlak op de bodem valt. Opgevangen regenwater wordt via verhard oppervlak (daken, wegen) naar opslagtanks en sloten geleid.  

Het rapport gaat in op de aspecten beschikbaarheid, kwaliteit van het regenwater en welke risico’s treden op, zuiveringstechnieken en meetprogramma’s en hoe duurzaam is het gebruik van regenwater als bron voor drinkwater.  

De belangrijkste conclusies zijn: 

Er valt in Nederland te weinig regen om aan de totale drinkwaterbehoefte voor de projecten te voldoen mealleen regenwater dat via het dak wordt opgevangen Andere bronnen zoals regenwater, opgevangen via andere oppervlakken als wegen en drinkwater van het drinkwaterbedrijf zijn daarom nodig.   

De kwaliteit van hemelwater en opgevangen regenwater is niet voldoende om het zonder zuivering te kunnen drinken. Uit de literatuur blijkt dat er zowel chemische als microbiologische verontreinigingen in het opgevangen regenwater voorkomen. Dit kunnen zware metalen (lood, zink, koper) afkomstig van materiaal van de daken zijn maar ook bestrijdingsmiddelen uit de lucht afhankelijk van het seizoen. Microbiologische verontreinigingen als darmbacteriën afkomstig van vogels maar ook Legionella zijn aangetoond in een regenwaterreservoir. In 2008 is in het buitenland een uitbraak van de Veteranenziekte geweest omdat Legionella aanwezig was in regenwaterZoals bekend kan de legionellabacterie zich vermeerderen in het leidingsysteem bij temperaturen boven 25 graden.  

In het rapport wordt aanbevolen om een risicoschatting te doen van het hele systeem om zo een meetprogramma te kunnen opstellen. Als basis kan het wettelijk meetprogramma voor kleinschalige winningen worden gebruikt.  Ook kunnen de lopende pilotprojecten gebruikt worden om informatie te verzamelen om risico’s beter in te schatten. Technisch is het mogelijk om van regenwater veilig drinkwater te maken maar de totale kosten zullen vermoedelijk hoger uitvallen dan van drinkwater van het drinkwaterbedrijf.   

Het meest belangrijke is dat consumenten maar vooral initiatiefnemers van regenwaterprojecten goed worden geïnformeerd over de eisen waaraan drinkwater dient te voldoen en welke gezondheidsrisico’s dat zijn als niet aan de eisen wordt voldaan 

Ans Versteegh

Volledige nieuwsbrief 

Informatie is afkomstig uit Regenwater als alternatieve bron voor drinkwater- aandachtspunten voor kwaliteitscontrole  2020-0185 (rivm.nl)