Hoe ernstig is legionella?

De veteranenziekte heeft weer eens de kop opgestoken, ditmaal in Noord-Holland. Vijf vragen over legionella.

Wat is de veteranenziekte?
De veteranenziekte, oftewel legionella pneumonie, is een ernstige longontsteking die wordt veroorzaakt door de legionellabacterie.

Komt de ziekte vaak voor?
In Nederland werd de ziekte vorig jaar bij 279 mensen geconstateerd. Bijna de helft van de patiënten had de besmetting in het buitenland opgelopen. De meeste mensen worden niet ziek na blootstelling aan de bacterie. Slechts een klein deel van de besmettingen leidt tot de veteranenziekte. De ziekte dankt haar naam aan de ontdekking van de bacterie in 1976, toen in Philadelphia een groot aantal oud-strijders uit het Amerikaanse legioen longontsteking opliep na een reünie.

Hoe verspreidt de ziekte zich?
De bacterie wordt verspreid door de lucht, in een nevel van zeer kleine druppels water. Door het inademen van de nevel wordt de infectie overgebracht. Dat kan gebeuren bij fonteinen, douches of koeltorens van de airconditioning bovenop gebouwen. Ook plantensproeiers en hogedrukreinigers kunnen een haard zijn. Het drinken van water vormt geen risico.
De bacterie komt van nature in kleine aantallen in de grond en in het (leiding)water voor. Legionella wordt pas gevaarlijk als zij zich heeft vermenigvuldigd. Dat kan gebeuren in water met een temperatuur tussen 30 en 45 °C. Bij temperaturen boven de 60 °C wordt de bacterie gedood. Stilstaand leidingwater vormt ook een risico omdat de temperatuur dan te veel kan oplopen, waardoor de bacterie er een goede voedingsbodem vindt.

Wat zijn de ziekteverschijnselen?
De verschijnselen zijn hoofdpijn, spierpijn, hoesten en soms kort-ademigheid. Die worden gevolgd door een longontsteking met koorts boven de 39 °C. Het overlijdensrisico is 5 tot 25 procent, afhankelijk van leeftijd en ziekteduur. Wanneer op tijd de juiste antibiotica wordt toegediend, daalt het risico van overlijden. ‘Een besmetting is vooral gevaarlijk voor zware rokers, ouderen en andere kwetsbare mensen’, zegt epidemiologe van het RIVM Petra Brandsma. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die net een transplantatie hebben ondergaan.

Hoe lang duurt het voor een patiënt is genezen?
Het kan lang duren voor de patiënt zich helemaal beter voelt. Vijf jaar na de legionella-epidemie op de Westfriese Flora in Bovenkarspel in 1999 blijkt dat meer dan 90 procent van de overlevenden met langdurige geestelijke klachten kampt. Dat staat in een onderzoek van het Instituut voor Psychotrauma en de Universiteit Utrecht dat in februari werd gepubliceerd.
Epidemiologe Brandsma beaamt dit. ‘Een aanzienlijk deel van de patiënten krijgt te maken met verwardheid. Maar dat zou ook te maken kunnen hebben met de periode dat mensen in de Intensive Care aan de beademing liggen.’ Ruim 27 procent had in 2004 nog ernstige fysieke problemen.
Sinds de uitbraak in Bovenkarspel wordt extra veel op legionellabesmettingen gecontroleerd.

Bron: De Volkskrant.

Volg ons: